Dobro jutro

Revija za poljoprivrednike i ljubitelje prirode

USLOVA IMA - STRATEGIJE NEMA

Svetski rekord u prinosu maline po jedinici površine ostvaren je u Arilju i iznosio je 44.763 kilograma po hektaru

U Zlatiborskom okrugu postoji vekovna tradicija proizvodnje i prerade voća. Najveće površine pod voćnjacima nalaze se u opštini Arilje, a najmanje u Sjenici. Intenzivni zasadi su zasnovani na oko 8.714 hektara. Voćarstvom se bavi oko 70 odsto poljoprivrednih gazdinstava.

  U velikom delu Okruga postoje povoljni uslovi za proizvodnju voća, prvenstveno zbog umerenokontinentalne klime. Najviše se gaji malina, zatim šljiva, jabuka i kruška. Poslednjih godina raste interesovanje za podizanje novih zasada borovnice, kupine, leske i šumske jagode.

   Stanje u proizvodnji

   Zlatiborski okrug je najveća proizvodna regija maline u Srbiji. Od ukupnih površina pod malinom, 20,97 odsto nalazi se u ovom okrugu, a najviše ih je u opštini Ivanjica. Svetski rekord u prinosu maline po jedinici površine ostvaren je u Arilju i iznosio je 44.763 kilograma po hektaru. Malina iz Arilja je registrovana u Zavodu za intelektualnu svojinu kao proizvod sa zaštićenim geografskim poreklom. Vodeća sorta je “vilamet”, koja prema procenama zauzima čak 95 odsto površina.  U novije vreme sade se “miker”, “tjulamin”, a u poslednje dve-tri godine i dvorodne sorte “polka” i “polana”. Jednorodne (letnje) sorte gaje se u špaliru po tzv. ariljskom metodu, koji se, između ostalog, sastoji u uklanjanju mladih izdanaka iz rodnih zasada sve do početka juna.

   Od jagodastih voćnih vrsta gaje se kupina i jagoda. Počinje se i sa uzgojem visokožbunaste borovnice, a najveće površine nalaze se u Bajinoj Bašti. Sortiment je savremen i preovlađuju sorta “djuk”, zatim “erliblu”, “blukrop” i “nui”.

   Po površinama, izdvaja se  šljiva. Ovaj okrug u ukupnoj proizvodnji šljive u Srbiji učestvuje sa pet procenata. Dominiraju stare autohtone, odnosno rakijske sorte  (“požegača”, “crvena ranka”), čiji se najveći deo roda prerađuje u rakiju. Zahvaljujući sačuvanim pisanim dokumentima o proizvodnji rakije iz sela Šljivovice iz 1868. godine, Srbija je 2007. godine zaštitila rakiju “srpsku šljivovicu” kao vlastiti geografski brend. U novim zasadima šljive dominiraju sorte “čačanska rodna”, “čačanska lepotica” i “stenlej”. Njihovi plodovi se najčešće prodaju na ruskom tržištu, kao sveži, sušeni ili zamrznuti.

   Kada je u pitanju jabuka, oko 30 odsto roda se izvozi, a ostale količine podmiruju potrebe domaćeg tržišta ili se koriste za preradu. Najveća proizvodnja ove voćne vrste ostvaruje se u opštini Arilje. U starim ekstenzivnim voćnjacima dominiraju “budimka”, “kožara”, “kolačara” i druge stare sorte. U poslednje vreme raste broj savremenih zasada jabuke u tzv. gustoj sadnji, uz primenu sistema za navodnjavanje i protivgradnih mreža.

 

S.Malinović

Jun2017.

Više pročitajte u novinama ili elektronskom izdanju broja 542.